Η Σαμάνθα Κριστοφορέτι και ο Αδριανός Γολέμης, Εταίρος του Κόμβου, μίλησαν στο Ίδρυμα Ευγενίδου για τις αποστολές τους, την αξία της συνεργασίας και την προετοιμασία πίσω από κάθε πτήση.

Σε μια όμορφη εκδήλωση στο Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου, η Σαμάνθα Κριστοφορέτι και ο Αδριανός Γολέμης μοιράστηκαν ιστορίες από τη διαδρομή τους στη διαστημική εξερεύνηση. Η συνάντηση «Πρωτοπόροι στο Διάστημα», την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, συνδύασε τις παρουσιάσεις των δύο αστροναυτών με μια συζήτηση με τη Μαργαρίτα Πουρνάρα, με επιστημονική γνώση, χιούμορ και προσωπικές αναφορές.

Αφετηρία για τη συνάντηση ήταν η πρόσκληση της Σαμάνθα Κριστοφορέτι στην Αθήνα από τον Όμιλο ΤΙΤΑΝ, ως ομιλήτριας στην ετήσια εταιρική συνάντηση στελεχών του. Η δημόσια εκδήλωση διοργανώθηκε από την «Καθημερινή», με την υποστήριξη του Ομίλου, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά δύο ανθρώπους σε διαφορετικά σημεία της διαστημικής τους διαδρομής.

Η Σαμάνθα Κριστοφορέτι αφηγείται τη ζωή σε τροχιά

Πρώτη πήρε τον λόγο η Σαμάνθα Κριστοφορέτι, αστροναύτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και η πρώτη Ευρωπαία που ανέλαβε τη διοίκηση του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Ένα «καλησπέρα» στα ελληνικά και η σκέψη ότι ίσως επισκέπτεται συχνότερα τη χώρα, τώρα που έχει Έλληνα συνάδελφο, έδωσαν έναν ζεστό τόνο στην παρουσίασή της. Ακολούθησε η προσωπική της διαδρομή, από τα παιδικά χρόνια στις Άλπεις μέχρι τις δύο αποστολές της στο Διάστημα, Futura και Minerva.

Στο μικρό χωριό όπου μεγάλωσε, οι πτήσεις των διαστημικών λεωφορείων και οι τηλεοπτικές περιπέτειες του κάπτεν Κερκ τροφοδοτούσαν την παιδική της φαντασία. Το ενδιαφέρον για την επιστήμη και τη μηχανική την οδήγησε στις σπουδές αεροδιαστημικής, στην ιταλική Πολεμική Αεροπορία και, στη συνέχεια, στην επιλογή της από τον ESA.

Δυναμική και άμεση, η Ιταλίδα αστροναύτης εξηγούσε με ακρίβεια, χωρίς να χάνει το χιούμορ της. Η δεύτερη πτήση της, με το νεότερο και πιο ευρύχωρο Crew Dragon, περιγράφηκε σαν αναβάθμιση στην πρώτη θέση, σε σύγκριση με το στενό εσωτερικό του Soyuz της πρώτης αποστολής.

Στον θόλο του Πλανηταρίου προβάλλονταν εικόνες εκτόξευσης, πειραμάτων και καθημερινής εργασίας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Πώς συμπεριφέρεται το νερό σε συνθήκες μικροβαρύτητας; Μπορεί κανείς να πιει καφέ από ένα συνηθισμένο φλιτζάνι; Ανάμεσα στις επιστημονικές εξηγήσεις υπήρχαν οι εργασίες συντήρησης και οι απαιτήσεις ενός προγράμματος που αφήνει ελάχιστο ελεύθερο χρόνο.

Η παρουσίασή της έκλεισε με μια φωτογραφία της Αθήνας, την οποία είχε τραβήξει από το Διάστημα στις 27 Αυγούστου 2022. Όσοι βρίσκονταν τότε στην πόλη, αστειεύτηκε, μπορούσαν να χαιρετήσουν τον εαυτό τους μέσα στην εικόνα.

Ο Αδριανός Γολέμης επιστρέφει στο Πλανητάριο

Ο Αδριανός Γολέμης, Project Astronaut στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και Εταίρος του Κόμβου, ξεκίνησε από μια ανάμνηση δεμένη με τον χώρο. Είχε επισκεφθεί το Πλανητάριο περίπου το 2005, ως μαθητής, σε σχολική εκδρομή από τη Λάρισα. Είχαν προηγηθεί δύο άυπνες νύχτες με τους συμμαθητές του.

Τα αναπαυτικά καθίσματα και ο σκοτεινός θόλος έκαναν δύσκολη την προσπάθεια να παραμείνουν ξύπνιοι. «Νομίζω ότι ήμουν ο μόνος που δεν αποκοιμήθηκε», θυμήθηκε.

Αυτή τη φορά, ο Έλληνας αστροναύτης επέστρεφε στο Πλανητάριο για να παρουσιάσει την προετοιμασία της δικής του διαστημικής αποστολής. Ο ίδιος αφηγήθηκε τη διαδρομή του ήρεμα, με αυτοσαρκασμό και χωρίς στόμφο.

Ακολούθησαν στην αφήγησή του οι σπουδές Ιατρικής, η εξειδίκευση στις διαστημικές επιστήμες και η παραμονή στον γαλλοϊταλικό ερευνητικό σταθμό Concordia στην Ανταρκτική. Εκεί μελετούσε τις επιπτώσεις της απομόνωσης και των ακραίων συνθηκών στον ανθρώπινο οργανισμό, συγκεντρώνοντας γνώση χρήσιμη για τις διαστημικές αποστολές.

Ως γιατρός, ο Αδριανός Γολέμης υποστήριξε Ευρωπαίους αστροναύτες στην προετοιμασία, στην πτήση και στην επάνοδό τους στη Γη. Ανάμεσά τους η ίδια η Σαμάνθα Κριστοφορέτι και ο Τομά Πεσκέ, με τον οποίο προετοιμάζεται πλέον να πετάξει στην ίδια αποστολή. Αυτές οι προηγούμενες εμπειρίες τού είχαν επιτρέψει να γνωρίσει από κοντά τη λειτουργία μιας αποστολής, πριν αρχίσει να εκπαιδεύεται για τη δική του.

Με μια διαφάνεια για τις αλλαγές που προκαλεί η διαστημική πτήση στον ανθρώπινο οργανισμό, εξήγησε επίσης τον ρόλο της διαστημικής ιατρικής: την πρόληψη, την παρακολούθηση της υγείας των αστροναυτών και την υποστήριξη της προσαρμογής τους κατά την πτήση και μετά την επιστροφή.

Μιλώντας για τον σχεδιασμό της πτήσης του το 2027, περιέγραψε περίπου δύο εβδομάδες εντατικής εργασίας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με πειράματα από την Ελλάδα και την Ευρώπη. Επανήλθε και στον λόγο αυτής της προσπάθειας: στην επιστημονική γνώση που επιστρέφει στη Γη και στις δυνατότητες που ανοίγονται για το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκε και η Ανεζίνα Σολομωνίδου, Mission Manager για την ελληνική πλευρά της αποστολής, και μέλος της Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής του Κόμβου, η οποία παρακολούθησε την παρουσίαση του Αδριανού Γολέμη για την προετοιμασία και τους στόχους της.

Τι υπάρχει πίσω από μια διαστημική διαδρομή;

Μετά τις παρουσιάσεις, η δημοσιογράφος της Καθημερινής Μαργαρίτα Πουρνάρα κάλεσε τους δύο ομιλητές σε μια συζήτηση που συνέδεσε τις επαγγελματικές τους επιλογές με πιο προσωπικά ερωτήματα. Οι διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες τους έδιναν ενδιαφέρον στον διάλογο: η Σαμάνθα Κριστοφορέτι απαντούσε με αμεσότητα και αποφασιστικότητα, ενώ ο Αδριανός Γολέμης με μετρημένη σιγουριά και επίγνωση των δυσκολιών της διαδρομής του.

Η συντονίστρια της συζήτησης ξεκίνησε ρωτώντας τη Σαμάνθα Κριστοφορέτι πώς θα αντικαθιστούσε τη συχνή ερώτηση για το πώς είναι να είσαι γυναίκα αστροναύτης. Η Ιταλίδα αστροναύτης αναγνώρισε το ενδιαφέρον του κοινού, εκφράζοντας παράλληλα την επιθυμία να φτάσουμε σταδιακά σε μια εποχή όπου το φύλο δεν θα προκαλεί την ίδια ανάγκη για εξηγήσεις.

Στον Αδριανό Γολέμη, η δημοσιογράφος έθεσε το ζήτημα των ευκαιριών. Τι θα έλεγε σε έναν νέο που ονειρεύεται κάτι μεγάλο, αλλά θεωρεί ότι του λείπει ένα προνομιούχο κοινωνικό ή οικονομικό υπόβαθρο;

«Δεν πρέπει να βάζουμε μόνοι μας εμπόδια στον εαυτό μας επειδή πιστεύουμε ότι οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές», απάντησε.

Ο Έλληνας αστροναύτης αναγνώρισε ότι η προσπάθεια δεν ανταμείβεται πάντοτε, αναφέροντας ότι και δικές του προσπάθειες δεν είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Κοιτάζοντας δέκα ή δεκαπέντε χρόνια πίσω, δεν θα μπορούσε να προβλέψει πώς θα συνδέονταν όλα τα βήματα της πορείας του. Μπορούσε, όμως, να προετοιμάζεται και να δοκιμάζει τις δυνάμεις του.

Η συζήτηση πέρασε και στη θέση της Ευρώπης στο Διάστημα. Η Σαμάνθα Κριστοφορέτι υποστήριξε την ανάγκη ισχυρότερων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων, ώστε η Ευρώπη να συμμετέχει ουσιαστικά στις συνεργασίες και στις αποφάσεις για τις μελλοντικές διαστημικές υποδομές. Ο Αδριανός Γολέμης συνέδεσε την ελληνική αποστολή με την πρόοδο της χώρας στον τομέα, τονίζοντας τη σημασία της συνέχειας και της στενότερης συνεργασίας επιστήμης και βιομηχανίας.