Νέα διεθνής διάκριση για την Εταίρο του Κόμβου
Η Αθηνά Κουστένη, αστροφυσικός και πλανητική επιστήμονας, Διευθύντρια Έρευνας του CNRS στο Αστεροσκοπείο του Παρισιού, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και Εταίρος του Κόμβου, επελέγη για το Charles A. Whitten Medal 2026 της American Geophysical Union (AGU).
Η διάκριση ανακοινώθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 και απονέμεται ανά διετία σε επιστήμονες με σημαντική συμβολή στη μελέτη της Γης και των πλανητών. Η απονομή θα πραγματοποιηθεί στο ετήσιο συνέδριο της AGU, στο San Francisco, από τις 7 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2026.
Από τον Τιτάνα στις σύγχρονες διαστημικές αποστολές
Η επιστημονική πορεία της Αθηνάς Κουστένη είναι στενά συνδεδεμένη με την εξερεύνηση του Ηλιακού Συστήματος και ιδιαίτερα με τη μελέτη πλανητικών ατμοσφαιρών και επιφανειών.
Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες έχει ασχοληθεί με τον Τιτάνα, τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Κρόνου. Συμμετείχε ως Co-Investigator σε επιστημονικά όργανα της αποστολής Cassini-Huygens, συμβάλλοντας στην ανάλυση δεδομένων για την ατμόσφαιρα και την επιφάνειά του.
Η σχέση της με τον Τιτάνα είχε αρχίσει ακόμη νωρίτερα. Το 1998, διεθνής ερευνητική ομάδα με τη συμμετοχή της παρουσίασε στοιχεία για την παρουσία υδρατμών στην ατμόσφαιρα του δορυφόρου, μέσω παρατηρήσεων του Infrared Space Observatory της ESA.
Σήμερα συμμετέχει ως Co-Investigator στις αποστολές JUICE και ARIEL της ESA και MMX της JAXA, που καλύπτουν από την εξερεύνηση των παγωμένων δορυφόρων του Δία έως τη μελέτη εξωπλανητών και των δορυφόρων του Άρη.
Τι μελετά σήμερα η Αθηνά Κουστένη;
Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στις ατμόσφαιρες και τις επιφάνειες πλανητών και δορυφόρων, στην προέλευση και την εξέλιξή τους και στις συνθήκες κατοικησιμότητας στο Ηλιακό Σύστημα και στους εξωπλανήτες.
Ιδιαίτερη θέση έχουν οι παγωμένοι δορυφόροι των εξωτερικών πλανητών, όπως ο Τιτάνας, ο Εγκέλαδος, ο Γανυμήδης και η Ευρώπη, που αποτελούν βασικούς στόχους της σύγχρονης πλανητικής έρευνας.
Τον Μάιο του 2026 παρουσιάστηκε διεθνής μελέτη για τον Γανυμήδη, με τη συμμετοχή της Αθηνάς Κουστένη και της πλανητικής γεωλόγου και μέλους της Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής του Κόμβου Ανεζίνας Σολωμονίδου. Η μελέτη ανέδειξε περιοχές του δορυφόρου με πιθανό κρυοηφαιστειακό ενδιαφέρον, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν στόχους παρατήρησης για την αποστολή JUICE της ESA.
Δεύτερη σημαντική διάκριση μέσα στο 2026
Το Charles A. Whitten Medal είναι η δεύτερη σημαντική διεθνής διάκριση για την Αθηνά Κουστένη μέσα στο 2026.
Τον Ιούνιο εξελέγη μέλος της Academia Europaea, στην ενότητα Earth & Cosmic Sciences, με ερευνητικό πεδίο την αστροφυσική και την πλανητολογία. Η εκλογή της συνδέθηκε με τη συμβολή της στις πλανητικές επιστήμες και στη διεθνή επιστημονική συνεργασία.
Στο παρελθόν έχει επίσης τιμηθεί με διεθνείς επιστημονικές διακρίσεις, ενώ στη Γαλλία έχει λάβει τον τίτλο του Ιππότη της Légion d’honneur.
Η Αθηνά Κουστένη και ο ελληνικός χώρος του Διαστήματος
Παράλληλα με τη διεθνή ερευνητική της δραστηριότητα, η Αθηνά Κουστένη συμμετέχει ενεργά και στο ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα.
Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και διατηρεί ενεργό ρόλο στη σύνδεση της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας με διεθνείς αποστολές, ερευνητικά δίκτυα και οργανισμούς.
Η επαγγελματική της βάση παραμένει στο Παρίσι, ως Director of Research Exceptional Class του CNRS στο LIRA του Observatoire de Paris–PSL.
Η σχέση της με τον Κόμβο
Η Δρ. Αθηνά Κουστένη είναι ιδρυτικό μέλος και Εταίρος του Κόμβου και έχει συμμετάσχει από τα πρώτα στάδια στη διαμόρφωση της δραστηριότητας του οργανισμού γύρω από την επιστήμη και τη βιομηχανία του Διαστήματος.
Είναι, μαζί με τον Ακαδημαϊκό Σταμάτη Κριμιζή, επίσης Εταίρο του Κόμβου, εισηγήτρια της Δράσης του Κόμβου για την Επιστήμη, την Τεχνολογία και τη Βιομηχανία του Διαστήματος. Παράλληλα, μαζί με τον Γενικό Γραμματέα του Κόμβου, Κωνσταντίνο Δροσάτο, είναι εισηγήτρια της δράσης «Κόμβος Ιδεών – Ελλάδα 2025–2040».
Η νέα διάκρισή της από την American Geophysical Union προστίθεται σε μια επιστημονική πορεία που εκτείνεται από την Cassini-Huygens και τον Τιτάνα έως το JUICE, τη μελέτη των παγωμένων δορυφόρων και των εξωπλανητών.
Για τον Κόμβο, η παρουσία της εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη σύνδεση: ελληνική επιστημονική παρουσία, διεθνείς αποστολές και συμμετοχή σε ένα διαστημικό οικοσύστημα που αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία για τη χώρα.
