Συνυπογράφει ανάλυση στο VoxEU του CEPR για τις επιπτώσεις του κλίματος στον πληθωρισμό, στην παραγωγή και στο έργο των κεντρικών τραπεζών
Πώς επηρεάζουν η κλιματική αλλαγή και η πράσινη μετάβαση τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών; Το ερώτημα εξετάζει ανάλυση που συνυπογράφει η Δανάη Κυριακοπούλου, συμπροϊσταμένη του Climate Hub της Τράπεζας της Αγγλίας και μέλος της Διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής του Κόμβου.
Το άρθρο «The implications of climate change for monetary policy» δημοσιεύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 στο VoxEU του CEPR. Μαζί με τη Δανάη Κυριακοπούλου το συνυπογράφουν οι Solveig K. Erlandsen, Sui-Jade Ho, James Talbot και Edwin Millar. Η ανάλυση αξιοποιεί πρόσφατη έκθεση του Network for Greening the Financial System — NGFS για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη νομισματική πολιτική.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι πολιτικές μετάβασης μπορούν να δημιουργήσουν ένα δύσκολο δίλημμα: αύξηση των τιμών ταυτόχρονα με υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας. Σε αυτές τις συνθήκες, η συγκράτηση του πληθωρισμού και η στήριξη της παραγωγής ενδέχεται να απαιτούν διαφορετικές κατευθύνσεις πολιτικής.
Πότε οι κλιματικές διαταραχές απαιτούν νομισματική αντίδραση;
Μια προσωρινή αύξηση στις τιμές ορισμένων προϊόντων δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για αύξηση των επιτοκίων. Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι αν η αρχική ανατίμηση θα υποχωρήσει ή θα εξελιχθεί σε ευρύτερη και πιο επίμονη πληθωριστική πίεση.
Τα κλιματικά φαινόμενα μπορούν να περιορίσουν την παραγωγικότητα και να διαταράξουν τις αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, οι επιπτώσεις τους μπορεί να διαρκέσουν, να μεταδοθούν διεθνώς και να επηρεάσουν τιμές που παρακολουθούν στενά τα νοικοκυριά, όπως εκείνες των τροφίμων και της ενέργειας.
Η συχνότητα των διαταραχών περιπλέκει την αξιολόγηση. Διαδοχικά φαινόμενα, ακόμη και αν το καθένα είναι προσωρινό, μπορούν να προκαλέσουν πιο επίμονες συνέπειες. Παράλληλα, ενδέχεται να περιορίσουν τα δημοσιονομικά περιθώρια και την οικονομική αντοχή του ιδιωτικού τομέα.
Ο οδηγός του NGFS προτείνει τη συστηματική εξέταση της φύσης κάθε διαταραχής, της μετάδοσής της και των επιπτώσεών της στον πληθωρισμό και στην παραγωγή. Η αντίδραση εξαρτάται επίσης από την οικονομική συγκυρία, την κρατική παρέμβαση, την ασφαλιστική κάλυψη και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η παρακολούθηση και η επανεκτίμηση αποτελούν μέρος αυτής της διαδικασίας.
Ο σχεδιασμός της πράσινης μετάβασης έχει σημασία
Όπως εξηγούν οι συγγραφείς, η τιμολόγηση του άνθρακα, οι πράσινες επιδοτήσεις και οι κανονιστικές παρεμβάσεις επηρεάζουν το κόστος και τις επενδύσεις. Οι συνέπειές τους εξαρτώνται από τον συνδυασμό των μέτρων, τον ρυθμό εφαρμογής τους και το κατά πόσο νοικοκυριά και επιχειρήσεις μπορούν να προβλέψουν την πορεία τους.
Στην ποσοτική μελέτη του NGFS στην οποία παραπέμπει η ανάλυση, η τιμολόγηση του άνθρακα μπορεί να αυξήσει βραχυπρόθεσμα τον πληθωρισμό και να περιορίσει την παραγωγή. Οι επιδράσεις διαφοροποιούνται μεταξύ οικονομιών, ιδιαίτερα ανάλογα με την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα.
Στα εξεταζόμενα σενάρια, οι πληθωριστικές επιπτώσεις είναι ηπιότερες όταν οι πολιτικές εφαρμόζονται με προβλέψιμο και αξιόπιστο τρόπο. Η διοχέτευση εσόδων από την τιμολόγηση του άνθρακα σε πράσινες επιδοτήσεις μπορεί επίσης να μετριάσει μέρος των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων στον πληθωρισμό και στην παραγωγή. Πρόκειται για αποτελέσματα προσομοιώσεων υπό συγκεκριμένες παραδοχές, ενώ εξετάζονται χωριστά τα οφέλη από την αποφυγή μελλοντικών κλιματικών ζημιών.
Η Δανάη Κυριακοπούλου επικεντρώνει το έργο της στη σχέση κλιματικής αλλαγής, μακροοικονομίας και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Πριν από την Τράπεζα της Αγγλίας, εργάστηκε στο London School of Economics και διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος και διευθύντρια έρευνας του OMFIF.
