Έρευνα για τον άξονα ήπατος–καρδιάς
Ο Κωνσταντίνος Δροσάτος, Καθηγητής Φαρμακολογίας και Συστημικής Φυσιολογίας και κάτοχος της έδρας “Ohio Eminent Scholar” στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Cincinnati, Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. και Εταίρος του Κόμβου, έχει κεντρικό ρόλο σε μελέτη για τον άξονα επικοινωνίας ήπατος–καρδιάς και τον ρόλο της πρωτεΐνης FGF21.
Η καρδιακή υπερτροφία είναι η αύξηση του μεγέθους και του πάχους του καρδιακού μυός ως απάντηση σε αυξημένο φορτίο, όπως συμβαίνει σε περιπτώσεις υπέρτασης ή στένωσης της αορτικής βαλβίδας.
Η μελέτη, με τίτλο «Hepato-cardiac interorgan communication controls cardiac hypertrophy via combined endocrine-autocrine FGF21 signaling», δημοσιεύθηκε στο Cell Reports Medicine και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η συγκεκριμένη πρωτεΐνη συμμετέχει στη διασύνδεση των δύο οργάνων.
Τι έδειξε η έρευνα για την FGF21;
Η ερευνητική ομάδα μελέτησε την FGF21, μια ορμόνη που παράγεται κυρίως στο ήπαρ και συμμετέχει στη ρύθμιση του μεταβολισμού. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, υπό συνθήκες αυξημένου καρδιακού φορτίου, ενεργοποιείται ένας μηχανισμός επικοινωνίας μεταξύ ήπατος και καρδιάς με κεντρικό παράγοντα την ορμόνη αυτή.
Στα δεδομένα από ανθρώπους, οι ερευνητές κατέγραψαν αυξημένα επίπεδά της στο αίμα ασθενών με υπερτροφία της αριστερής κοιλίας ή υπέρταση. Σε δείγματα καρδιακού ιστού ατόμων με υπέρταση εντοπίστηκε επίσης αυξημένη έκφρασή της.
Η αιτιώδης αλληλουχία διερευνήθηκε σε πειραματικά μοντέλα. Η αύξηση της FGF21 στο ήπαρ εμφανίστηκε πρώτη και ακολούθησε αντίστοιχη αύξηση στα καρδιομυοκύτταρα. Η δεύτερη φάση συνέπεσε με την ανάπτυξη υπερτροφίας και με μεταβολές στη λειτουργία της καρδιάς.
Η ομάδα έδειξε επίσης ότι η αναστολή του συγκεκριμένου μηχανισμού, είτε στο ήπαρ είτε ειδικά στα καρδιακά κύτταρα, περιόρισε την υπερτροφία και βελτίωσε δείκτες καρδιακής λειτουργίας.
Γιατί ενδιαφέρει η επικοινωνία μεταξύ οργάνων;
Η έρευνα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πεδίο της σύγχρονης βιοϊατρικής: τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο διαφορετικά όργανα επικοινωνούν μέσω ορμονών, μεταβολικών σημάτων και άλλων μορίων.
Η FGF21 έχει μελετηθεί εκτενώς για τις μεταβολικές της ιδιότητες, ιδιαίτερα σε σχέση με την παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο. Τα ευρήματα της μελέτης προσθέτουν στοιχεία για τη δράση της στην καρδιά και για το πώς η διάρκεια και το βιολογικό περιβάλλον της ενεργοποίησής της μπορεί να επηρεάζουν τον καρδιακό μυ.
Οι συγγραφείς περιγράφουν αυτή τη σύνθετη εικόνα ως «FGF21 paradox». Για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων σε ευρύτερο κοινό δημιούργησαν και σχετικό ενημερωτικό video, το οποίο περιλαμβάνεται στην πρόσφατη αναφορά του University of Cincinnati.
Ποιος είναι ο Κωνσταντίνος Δροσάτος;
Ο Κωνσταντίνος Δροσάτος είναι Καθηγητής Φαρμακολογίας και Συστημικής Φυσιολογίας και κάτοχος της έδρας “Ohio Eminent Scholar” στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Cincinnati, στις ΗΠΑ. Η έρευνά του επικεντρώνεται στους μηχανισμούς που συνδέουν το καρδιακό stress με τον μεταβολισμό και με παθήσεις όπως ο διαβήτης, η σήψη και η καρδιακή ανεπάρκεια.
Σπούδασε Βιολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στη Μοριακή Βιολογία και Βιοϊατρική στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο Boston University. Ακολούθησε μεταδιδακτορική έρευνα στο Columbia University και ακαδημαϊκή πορεία στο Temple University πριν μετακινηθεί στο Cincinnati.
Είναι επίσης Fellow του Basic Cardiovascular Sciences Council της American Heart Association και έχει αναλάβει επιστημονικές και οργανωτικές θέσεις σε διεθνή δίκτυα βιοϊατρικής έρευνας.
Στον Κόμβο, ο Κωνσταντίνος Δροσάτος είναι Γενικός Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου, Εταίρος και Συντονιστής της Δράσης Βιοτεχνολογίας. Μαζί με τον Νίκο Κυρπίδη, επίσης Εταίρο του Κόμβου, είχε συντονίσει τις πρώτες ημερίδες για τις Δομές Συνέργειας Υγείας, Βιοτεχνολογίας και Οικονομίας.
Πώς συνδέεται η έρευνα με το 4ο Συνέδριο;
Στο 4ο Ετήσιο Συνέδριο Εργασίας του Κόμβου, στις 23 Νοεμβρίου 2026, η Δράση Βιοτεχνολογίας θα παρουσιάσει το επόμενο στάδιο του HeaL-SPRIT – Health and Life Sciences Park of Research, Industry and Training, της πρωτοβουλίας του Κόμβου και του ARISTEiA Institute για τη δημιουργία ενός οργανωμένου οικοσυστήματος έρευνας, βιοϊατρικής, φαρμακευτικής βιομηχανίας, εκπαίδευσης και επιχειρηματικής ανάπτυξης στην Ελλάδα.
Η ερευνητική δραστηριότητα του Κωνσταντίνου Δροσάτου αποτελεί συγκεκριμένο παράδειγμα του επιστημονικού δυναμικού του διεθνούς ελληνικού δικτύου. Δείχνει επίσης πώς η βασική και μεταφραστική έρευνα μπορεί να οδηγήσει στη διερεύνηση νέων βιολογικών μηχανισμών και, σε επόμενο στάδιο, πιθανών θεραπευτικών προσεγγίσεων.
Τα ευρήματα προσθέτουν ένα νέο πεδίο διερεύνησης γύρω από τον ρόλο της FGF21 στην καρδιακή υπερτροφία και τις πιθανές μελλοντικές θεραπευτικές εφαρμογές του συγκεκριμένου μηχανισμού.
Η σύνδεση επιστημονικής γνώσης, ερευνητικών υποδομών, βιομηχανίας και διεθνών δικτύων βρίσκεται στον πυρήνα της Δράσης του Κόμβου για τη Βιοτεχνολογία και της συζήτησης που θα συνεχιστεί στο 4ο Συνέδριο του Κόμβου.
