Διεθνής διάκριση για τον Βασίλη Ντζιαχρήστο και το έργο του στη μη επεμβατική απεικόνιση
Ο Βασίλης Ντζιαχρήστος, Καθηγητής Βιολογικής Απεικόνισης στο Technical University of Munich, Διευθυντής του Institute of Biological and Medical Imaging και του Bioengineering Center στο Helmholtz Munich, και Εταίρος του Κόμβου, τιμήθηκε με το Future Insight Prize 2026 της Merck. Το βραβείο συνοδεύεται από ερευνητική χρηματοδότηση €300.000 και αφορά το έργο του στη μη επεμβατική παρακολούθηση της ανθρώπινης βιολογίας.
Η οπτοακουστική απεικόνιση χρησιμοποιεί παλμούς φωτός και τα υπερηχητικά κύματα που παράγονται μέσα στους ιστούς, ώστε να δημιουργεί λεπτομερείς εικόνες βιολογικών δομών και λειτουργιών.
Το Future Insight Prize απονέμεται σε ερευνητικές προσεγγίσεις με προοπτική ευρείας εφαρμογής. Στην περίπτωση του Βασίλη Ντζιαχρήστου, η χρηματοδότηση κατευθύνεται στην περαιτέρω ανάπτυξη τεχνολογιών που επιτρέπουν συνεχή και μη επεμβατική μέτρηση βιολογικών παραμέτρων.
Πώς λειτουργεί η οπτοακουστική απεικόνιση;
Η τεχνολογία βασίζεται στον συνδυασμό φωτός και ήχου. Σύντομοι παλμοί φωτός απορροφώνται από μόρια και δομές μέσα στον ιστό και προκαλούν πολύ μικρές μεταβολές θερμοκρασίας. Από αυτές παράγονται υπερηχητικά κύματα, τα οποία καταγράφονται από αισθητήρες και μετατρέπονται μέσω λογισμικού σε εικόνες υψηλής ανάλυσης.
Η ερευνητική ομάδα του Ντζιαχρήστου έχει αναπτύξει διαφορετικές εκδοχές της μεθόδου. Ανάμεσά τους βρίσκεται η Raster Scan Optoacoustic Mesoscopy (RSOM), η οποία επιτρέπει την απεικόνιση μικρών αγγείων και άλλων δομών μέσα και κάτω από το δέρμα.
Η RSOM έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε έρευνες για δερματολογικές παθήσεις, τον διαβήτη και καρδιομεταβολικές διαταραχές. Παράλληλα, οι οπτοακουστικές μέθοδοι μπορούν να δώσουν πληροφορίες για την οξυγόνωση, την αιμάτωση και το περιεχόμενο των ιστών σε λιπίδια.
Στο Technical University of Munich εξετάζεται επίσης η χρήση της multispectral optoacoustic tomography για την παρακολούθηση δυναμικών βιοδεικτών, όπως η αιμάτωση και η οξυγόνωση των ιστών.
Η ίδια τεχνολογική βάση έχει συνδυαστεί και με τεχνητή νοημοσύνη. Σε σχετική έρευνα, εικόνες των αγγείων του δέρματος χρησιμοποιήθηκαν για την ανίχνευση χαρακτηριστικών που συνδέονται με τον διαβήτη και την εξέλιξή του.
Από την έρευνα στις εφαρμογές υγείας
Ο Βασίλης Ντζιαχρήστος διευθύνει σήμερα το Institute of Biological and Medical Imaging (IBMI) και το Bioengineering Center του Helmholtz Munich, ενώ κατέχει την Έδρα Biological Imaging στο Technical University of Munich.
Το επιστημονικό του έργο καλύπτει την απεικόνιση, τους αισθητήρες, τις υπολογιστικές μεθόδους και την κλινική αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και συνέχισε με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στη Βιοϊατρική Μηχανική στο University of Pennsylvania.
Από το 2002 έως το 2007 εργάστηκε στο Harvard University και στο Massachusetts General Hospital ως Assistant Professor και Διευθυντής του Laboratory for Bio-Optics and Molecular Imaging. Από το 2007 βρίσκεται στο Μόναχο.
Η ακαδημαϊκή του δραστηριότητα συνοδεύεται και από επιχειρηματικές εφαρμογές της έρευνας. Μεταξύ των εταιρειών στις οποίες έχει συμμετάσχει είναι η Spear, spin-off του Helmholtz Munich και του Technical University of Munich, η οποία αναπτύσσει τεχνολογίες προηγμένης απεικόνισης για την υγεία.
Η Merck απένειμε το Future Insight Prize στον Ντζιαχρήστο ως εκπρόσωπο της Spear.
Το bioengineering βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διασταύρωση επιστήμης και εφαρμογής. Συνδυάζει μηχανική, βιολογία και ιατρική και χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη νέων εργαλείων πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας.
Γιατί το bioengineering βρίσκεται στο επίκεντρο στην Ευρώπη;
Λίγες εβδομάδες μετά τη βράβευσή του, ο Βασίλης Ντζιαχρήστος συνυπέγραψε μαζί με τους Thomas Schwarz-Romond και Fiona M. Watt άρθρο στο Nature με τίτλο «Europe can become a bioengineering powerhouse with these three changes».
Το άρθρο, που δημοσιεύθηκε στις 4 Αυγούστου 2026, εστιάζει στην ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις και εκπαίδευση στο bioengineering, ώστε η Ευρώπη να αξιοποιήσει καλύτερα τη βάση που ήδη διαθέτει στις επιστήμες ζωής.
Το ίδιο θέμα επανήλθε στα τέλη Σεπτεμβρίου από το Helmholtz Munich, σε μια ευρύτερη συζήτηση για τις τεχνολογίες που μπορούν να στηρίξουν νέα πεδία ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η μετάβαση από τη βασική έρευνα σε προϊόντα, υπηρεσίες και νέες επιχειρήσεις. Παράλληλα, αυξάνεται η ανάγκη για επιστήμονες και μηχανικούς που μπορούν να κινηθούν ανάμεσα στην ιατρική, τη βιολογία, τα δεδομένα και την τεχνολογία.
Η οπτοακουστική αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πορείας: από μια ερευνητική μέθοδο σε συστήματα απεικόνισης, αισθητήρες, κλινικές μελέτες και επιχειρηματικές εφαρμογές.
Ο Βασίλης Ντζιαχρήστος και ο Κόμβος
Ο Βασίλης Ντζιαχρήστος είναι Τακτικός Καθηγητής Βιολογικής Απεικόνισης στο TUM, Διευθυντής του Institute of Biological and Medical Imaging στο Helmholtz Munich, ιδρυτικό μέλος και Εταίρος του Κόμβου.
Η σχέση του με τον Κόμβο συνδέεται ιδιαίτερα με τη δραστηριότητα γύρω από τη βιοτεχνολογία και τις επιστήμες ζωής. Έχει συμμετάσχει μαζί με άλλα μέλη του Κόμβου σε πρωτοβουλίες που φέρνουν σε επαφή την επιστημονική κοινότητα, την επιχειρηματικότητα και το οικοσύστημα βιοτεχνολογίας.
Το αντικείμενο της δουλειάς του συναντά και τη σημερινή συζήτηση γύρω από τον ρόλο της βιοτεχνολογίας, του bioengineering και των νέων τεχνολογιών στην ελληνική οικονομία και στις διεθνείς συνεργασίες.
Στο 4ο Ετήσιο Συνέδριο Εργασίας του Κόμβου, στις 23 Νοεμβρίου 2026, η βιοτεχνολογία αποτελεί ένα από τα πεδία της συζήτησης γύρω από το κεντρικό θέμα «Η Ελλάδα ως κόμβος του μέλλοντος – Καινοτομία, συνέργεια και ανάπτυξη».
Η πορεία του Βασίλη Ντζιαχρήστου εντάσσεται άμεσα σε αυτή τη θεματολογία: διεθνής ερευνητική δραστηριότητα, τεχνολογική ανάπτυξη, κλινικές εφαρμογές και εταιρείες που μεταφέρουν την έρευνα στην αγορά.
