Επιμόρφωση δασκάλων σε Εγγραμματισμό στην ΤΝ
Στις 18 Ιουνίου 2026, ο Κόμβος – Δίκτυα του Παγκόσμιου Ελληνισμού πραγματοποίησε στην Κηφισιά το πρώτο MIT Day of AI Teacher Training στην Αθήνα, ένα επιμορφωτικό σεμινάριο για εκπαιδευτικούς με θέμα το Foundational AI Literacy for Students.
Η συνάντηση φιλοξενήθηκε στους χώρους της Lavinia Corporation / Laskaridis Shipping, στο ιστορικό κτήριο Cecil της Κηφισιάς, και εντάχθηκε στη δράση Ai’nclusion του Κόμβου, η οποία εστιάζει στη σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με την εκπαίδευση, τη συμπερίληψη και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση.
Η εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε από τη Nora Fodor, εκπαιδεύτρια του προγράμματος, η οποία συνδέθηκε διαδικτυακά από τις ΗΠΑ με τους συμμετέχοντες και παρουσίασε το curriculum του MIT Day of AI, όπως έχει αναπτυχθεί από το MIT RAISE – Responsible AI for Social Empowerment and Education και το i2 Learning Foundation και συζήτησε την χρήση του μέσα στην τάξη και την ενσωμάτωση του σε σχολικές δραστηριότητες.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου και Λυκείου, μέσα από δραστηριότητες που βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη, πώς «μαθαίνουν» οι μηχανές και γιατί η ποιότητα των δεδομένων επηρεάζει τα αποτελέσματά τους -όπως επίσης και ζητήματα όπως οι πολώσεις (biases), και πολλά άλλα ηθικά και πρακτικά ζητήματα που πρέπει κανείς να κατανοεί, ώστε να επιτευχθεί μια θετική μετάβαση στην εποχή της ΤΝ.
Από τη θεωρία στην εκπαιδευτική πράξη
Η ιδιαίτερη αξία του σεμιναρίου ήταν ότι προσέγγισε την τεχνητή νοημοσύνη με τρόπο πρακτικό, προσιτό και παιδαγωγικά επεξεργασμένο. Οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί γνώρισαν δραστηριότητες που μπορούν να μεταφερθούν στην τάξη, χωρίς να απαιτείται προηγούμενο ειδικευμένο τεχνικό υπόβαθρο στην πληροφορική.
Η Nora Fodor παρουσίασε στους εκπαιδευτικούς τη μαθητική εμπειρία όπως θα εξελισσόταν μέσα στην τάξη: από την πρώτη ερώτηση «τι σκέφτεστε όταν ακούτε τον όρο AI;» μέχρι την κατανόηση βασικών εννοιών όπως η διάκριση ανάμεσα στην ανθρώπινη σκέψη και στη μηχανική πρόβλεψη, η έννοια του αλγορίθμου, η σημασία των δεδομένων και οι πιθανές προκαταλήψεις που ενσωματώνονται στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Μέσα από απλά παραδείγματα —όπως η συνταγή ενός κέικ, η αναγνώριση μιας εικόνας, ένα εργαλείο streaming ή ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό— το σεμινάριο έδειξε πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει αντικείμενο ουσιαστικής
μάθησης. Οι μαθητές καλούνται να δουν την τεχνολογία γύρω τους, να την αναλύσουν, να τη συζητήσουν και να αντιληφθούν ότι η χρήση της συνδέεται με επιλογές, όρια και κοινωνικές συνέπειες.
Στο πλαίσιο της εκπαίδευσης παρουσιάστηκαν ενδεικτικά εργαλεία όπως το Quick Draw και το Teachable Machine, μέσα από τα οποία οι μαθητές μπορούν να παρατηρήσουν πώς ένα μοντέλο αναγνωρίζει σχήματα, πώς εκπαιδεύεται με παραδείγματα και πώς επηρεάζεται από την ποσότητα και την ποικιλία των δεδομένων που λαμβάνει. Στόχος της προσέγγισης ήταν να κατανοήσουν οι εκπαιδευτικοί τη μεθοδολογία και τη λογική των δραστηριοτήτων, όχι να παρατεθεί αναλυτικά το εκπαιδευτικό υλικό του προγράμματος.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως ζήτημα παιδείας
Το σεμινάριο ανέδειξε μια κεντρική ιδέα: το AI literacy δεν αφορά μόνο τη χρήση ψηφιακών εργαλείων. Αφορά την ικανότητα των νέων ανθρώπων να κατανοούν πώς λειτουργούν τα συστήματα που ήδη επηρεάζουν την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, τη μάθηση, την εργασία και την καθημερινή λήψη αποφάσεων.
Η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται συχνά ως τεχνολογία σχεδόν «μαγική». Το εκπαιδευτικό πλαίσιο του MIT Day of AI επιχειρεί να απομυθοποιήσει αυτή την εικόνα. Δείχνει ότι τα συστήματα ΤΝ λειτουργούν με δεδομένα, αλγορίθμους και προβλέψεις. Μαθαίνουν μέσα από μοτίβα. Παράγουν απαντήσεις με βάση όσα έχουν εκπαιδευτεί να αναγνωρίζουν. Επηρεάζονται από τις επιλογές των ανθρώπων που τα σχεδιάζουν, τα τροφοδοτούν και τα χρησιμοποιούν.
Αυτό έχει άμεση παιδαγωγική σημασία. Ένας μαθητής που αντιλαμβάνεται ότι ένα μοντέλο αναγνωρίζει μοτίβα, αλλά δεν «καταλαβαίνει» όπως ένας άνθρωπος, αποκτά πιο ώριμη σχέση με την τεχνολογία. Ένας εκπαιδευτικός που μπορεί να εξηγήσει γιατί τα δεδομένα χρειάζονται ποικιλία, ακρίβεια και αντιπροσωπευτικότητα, συμβάλλει στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης. Μια σχολική κοινότητα που συζητά την τεχνητή νοημοσύνη με γνώση και μέτρο, προετοιμάζει τους μαθητές για έναν κόσμο στον οποίο η τεχνολογία θα αποτελεί σταθερό συνομιλητή.
Ο ρόλος του Δρ. Νικολάου Μαυρίδη και της δράσης Ai’nclusion
Η πραγματοποίηση του MIT Day of AI Teacher Training στην Ελλάδα συνδέεται με τη δράση Ai’nclusion του Κόμβου, την οποία συντονίζει ο Δρ. Νικόλαος Μαυρίδης, Διδάκτορας του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT), Πανεπιστημιακός, Σύμβουλος στην Τεχνητή Νοημοσύνη και Αντεπιστέλλον Μέλος του Κόμβου.
Η παρουσία του Δρ. Μαυρίδη στη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει τη διεθνή τεχνογνωσία στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης με την ανάγκη να δημιουργηθούν στην Ελλάδα γέφυρες γνώσης, εκπαίδευσης και κοινωνικής συμμετοχής. Η Ai’nclusion ξεκινά από μια απλή αλλά ουσιαστική παραδοχή: η τεχνητή νοημοσύνη αφορά όλους, και μάλιστα αν προσβλέπουμε σε ένα μέλλοντα κόσμο όπου οι ανισότητες δεν θα αυξηθούν, είναι απαραίτητο να προετοιμάσουμε κατάλληλα κάθε άνθρωπο.. Για αυτό και η πρόσβαση στη γνώση γύρω από την ΤΝ χρειάζεται να φτάσει στους εκπαιδευτικούς, στους μαθητές, στις οικογένειες και στις κοινότητες που θα κληθούν να ζήσουν με τις εφαρμογές της.
Με τη συγκεκριμένη επιμόρφωση, ο Κόμβος πέρασε από τον δημόσιο διάλογο στην πράξη. Μετέφερε σε εκπαιδευτικούς ένα διεθνές πρόγραμμα υψηλής ποιότητας, άνοιξε έναν πρώτο δίαυλο συνεργασίας με το MIT Day of AI και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για επόμενα βήματα στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα.
Ένας χώρος με ιστορία, τεχνολογία και φιλοξενία
Ιδιαίτερη θέση στην επιτυχία της συνάντησης είχε η φιλοξενία της Lavinia Corporation / Laskaridis Shipping. Ο οργανισμός Λασκαρίδη αγκάλιασε τη δράση με ουσιαστικό τρόπο, προσφέροντας έναν χώρο υψηλής αισθητικής, άρτια τεχνική υποστήριξη και μια προσεγμένη φιλοξενία που επέτρεψε στους συμμετέχοντες να εργαστούν με άνεση και συγκέντρωση.
Η επιλογή του χώρου είχε και συμβολική διάσταση. Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στο ιστορικό Cecil της Κηφισιάς, ένα κτήριο που συνδέεται με την αστική και αρχιτεκτονική μνήμη της περιοχής. Το ξενοδοχείο Cecil άρχισε να οικοδομείται το 1922, ενώ το ανακαινισμένο κτήριο έχει πλέον αποκτήσει νέα χρήση ως σύγχρονος χώρος γραφείων, διατηρώντας στοιχεία της ιστορικής του ταυτότητας.
Η φιλοξενία συνοδεύτηκε με catering, που δημιούργησε ένα ιδιαίτερα προσεγμένο περιβάλλον υποδοχής και διαλείμματος. Αυτές οι λεπτομέρειες έχουν αξία, γιατί μια εκπαιδευτική συνάντηση κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο δημιουργεί χώρο για ουσιαστική συμμετοχή, ανταλλαγή απόψεων και ανθρώπινη επαφή.
Στους χώρους του κτηρίου υπάρχει και μια καλλιγραφική κινεζική επιγραφή με τα ιδεογράμματα 龍馬精神 — Long Ma Jing Shen. Η έκφραση αποδίδεται ως «πνεύμα του δράκου και του αλόγου» και χρησιμοποιείται ως ευχή για ζωντάνια, δύναμη, αντοχή και δημιουργική ενέργεια.
Η φράση αυτή ταιριάζει στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός Λασκαρίδη προσεγγίζει τη γνώση, την καινοτομία και την εξέλιξη: με σεβασμό στην παράδοση και με διαρκή κίνηση προς το μέλλον. Η υποστήριξη του MIT Day of AI Teacher Training επιβεβαίωσε αυτή τη στάση. Η φιλοξενία μιας εκπαιδευτικής δράσης για την τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε συμμετοχή σε μια συζήτηση που αφορά ήδη το αύριο της εκπαίδευσης.
Η σύνδεση αυτή αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον, καθώς η Laskaridis Shipping διαθέτει στόλο περίπου 100 πλοίων και έχει αναπτύξει σταθερή παρουσία στον χώρο της ναυτιλιακής καινοτομίας,αξιοποιώντας ψηφιακά συστήματα, ανάλυση δεδομένων και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην επιχειρησιακή λειτουργία των πλοίων της. Έτσι, το σεμινάριο για την τεχνητή νοημοσύνη πραγματοποιήθηκε σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία και η καινοτομία αποτελούν ήδη μέρος μιας ζωντανής επαγγελματικής πραγματικότητας.
Από ένα σεμινάριο σε μια ευρύτερη εκπαιδευτική διαδρομή
Η επιμόρφωση της 18ης Ιουνίου αποτέλεσε ένα πρώτο εφαρμοσμένο βήμα για την εισαγωγή του AI literacy στην ελληνική σχολική πραγματικότητα. Οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν ήρθαν σε επαφή με μια μεθοδολογία που μπορεί να αξιοποιηθεί σε διαφορετικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και να λειτουργήσει ως αφετηρία για περαιτέρω δράσεις.
Στο τέλος της συνάντησης συζητήθηκαν και πιθανά επόμενα βήματα, όπως άμεση δημιουργία μιας οnline κοινότητας, πρόσθετες επιμορφωτικές συναντήσεις για εκπαιδευτικούς, θεματικές ενότητες για την πολιτική χρήσης της ΤΝ στο σχολείο, καθώς και τρόποι αξιολόγησης του αντίκτυπου του προγράμματος. Η προοπτική αυτή έχει σημασία, γιατί η ουσιαστική ένταξη της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση απαιτεί συνέχεια, προσαρμογή και συνεργασία.
Για τον Κόμβο, το MIT Day of AI Teacher Training στην Ελλάδα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας: να συνδεθεί η διεθνής γνώση με τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, να δημιουργηθούν πρακτικές γέφυρες ανάμεσα στην επιστήμη και την εκπαίδευση, και να ενισχυθεί η πρόσβαση σε κρίσιμες δεξιότητες του μέλλοντος.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε, εργαζόμαστε, δημιουργούμε και αποφασίζουμε. Το σχολείο χρειάζεται να συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη μετάβαση. Και οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται εργαλεία, γνώση και στήριξη για να καθοδηγήσουν τους μαθητές με αυτοπεποίθηση, κριτική σκέψη και αίσθηση ευθύνης.
Το σεμινάριο στην Κηφισιά έδειξε ότι αυτή η πορεία μπορεί να ξεκινήσει με απλά, κατανοητά και ουσιαστικά βήματα: μια τάξη, έναν εκπαιδευτικό, ένα ερώτημα, ένα παράδειγμα, μια συζήτηση για το πώς οι νέες τεχνολογίες μπορούν να υπηρετήσουν τον άνθρωπο και τη γνώση.
Η στήριξη που κάνει τις ιδέες πράξη
Η δράση υλοποιήθηκε με την υποστήριξη της Codrus Capital AG, τη σταθερή στήριξη της Τράπεζας Πειραιώς, Γενικού Χορηγού του Κόμβου, και τη συμβολή του AI CATALYST, που συμμετέχει ενεργά στην ανάδειξη της τεχνητής νοημοσύνης ως πεδίου γνώσης, διαλόγου και υπεύθυνης εφαρμογής. Η σύμπραξη αυτή συνέβαλε στη μεταφορά ενός διεθνούς εκπαιδευτικού προγράμματος στην ελληνική εκπαιδευτική κοινότητα και ανέδειξε τη σημασία συνεργασιών που συνδέουν τη γνώση, την τεχνολογία και την κοινωνική συμμετοχή με εφαρμόσιμες πρωτοβουλίες.
