Από το όραμα στη συγκρότηση ενός βιομηχανικού οικοσυστήματος Βιοτεχνολογίας και Επιστημών Υγείας και Ζωής
To 1999, το περιοδικό TIME χαρακτήρισε τον 21ο αιώνα ως τον αιώνα της βιοτεχνολογίας. Πράγματι, τα τελευταία 25 χρόνια, η βιοτεχνολογία έχει αναδειχθεί διεθνώς ως ένας από τους πιο δυναμικούς πυλώνες οικονομικής ανάπτυξης, με εντυπωσιακές εφαρμογές στην υγεία, στη φαρμακοβιομηχανία, στην αγροδιατροφή και στη βιομηχανική παραγωγή. Ο Κόμβος – Δίκτυα του Παγκόσμιου Ελληνισμού έχει θέσει από την ίδρυσή του τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου βιομηχανικού οικοσυστήματος Βιοτεχνολογίας και Επιστημών Υγείας και Ζωής στην Ελλάδα ως μία από τις προτεραιότητές του.
Στο 3ο Ετήσιο Συνέδριο του Κόμβου παρουσιάστηκε η πρόοδος της δράσης «Κόμβος Βιοτεχνολογίας». Η δράση συντονίζεται από τον καθηγητή Κωνσταντίνο Δροσάτο (Καθηγητή Φαρμακολογίας, Φυσιολογίας και Νευροβιολογίας της Ιατρικής Σχολής του University of Cincinnati των ΗΠΑ, ιδρυτικό μέλος και Γενικό Γραμματέα του Κόμβου). Η δράση αυτή αναπτύσσεται, σε συνεργασία με την εταιρεία Accenture Greece και το ινστιτούτο ARISTEiA των ΗΠΑ. Ο κ. Φώτης Παναγιωτόπουλος, Managing Director της Accenture Greece παρουσίασε την πρόοδο του σχεδιασμού της Δράσης στο πρόσφατο συνέδριο του Κόμβου.
Στόχος: Ένα Πάρκο Βιοεπιστημών και Καινοτομίας με διεθνή προσανατολισμό
Η δράση «Κόμβος Βιοτεχνολογίας» αποτυπώνεται στον σχεδιασμό του HeaL-SPRIT (Health and Life Sciences Park in Research, Industry & Training), το οποίο θα λειτουργεί ως συγκεντρωτική πλατφόρμα Βιοτεχνολογίας με έμφαση στηβιομηχανική παραγωγή, στην εκπαίδευση επιστημονικού προσωπικού και στην έρευνα:
Αφετηρία έμπνευσης για τον Κόμβο αποτελούν αντίστοιχα μοντέλα που λειτουργούν στις ΗΠΑ, όωπς το Research Triangle Park της Βόρειας Καρολίνας, και στην Ευρώπη όπως το Leiden BioScience Park, ένα από τα πιο επιτυχημένα οικοσυστήματα έρευνας και καινοτομίας.
Ο ρόλος του Κόμβου – Διασύνδεση, θεσμικές προϋποθέσεις, κοινωνική νομιμοποίηση
Ο Κόμβος σχεδιάζει τη δράση με στόχο να λειτουργήσει ως καταλύτης διασύνδεσης μεταξύ:
- κρατικών φορέων και ρυθμιστικών αρχών,
- επιχειρήσεων και επενδυτών,
- πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιστημόνων της διασποράς.
Ειδικότερα, η δράση στοχεύει:
- στην ανάδειξη περιοχών της Ελλάδας που μπορούν να φιλοξενήσουν ένα τέτοιο εγχείρημα,
- στην ενημέρωση της κοινωνίας και των θεσμών για τη στρατηγική σημασία της βιοτεχνολογίας,
- στη συμβολή στην προσαρμογή του σχετικού θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου,
- στη συγκρότηση ενός συνεκτικού οικοσυστήματος εμπιστοσύνης, στο οποίο οι επενδυτές θα αισθάνονται ασφάλεια ότι οι πόροι τους αξιοποιούνται με διαφάνεια και σταθερότητα.
Συμβουλευτική Επιτροπή και δομή της μελέτης
Για την υλοποίηση της δράσης έχει συγκροτηθεί Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή από μέλη του Κόμβου και εξωτερικούς εθελοντές συνεργάτες που περιλαμβάνουν διακεκριμένους επιστήμονες, επαγγελματίες της φαρμακοβιομηχανίας, στελέχη της αγοράς και ειδικούς στη στρατηγική και την επικοινωνία.
Η Επιτροπή οργανώνεται σε θεματικές ομάδες που καλύπτουν:
- Έρευνα, υγεία και εκπαίδευση,
- Manufacturing και βιομηχανική ανάπτυξη,
- Στρατηγική και χρηματοδότηση,
- Σχέσεις με την κυβέρνηση και επικοινωνία.
Η μελέτη που υλοποιείται με την υποστήριξη της Accenture Greece περιλαμβάνει οκτώ στάδια και καλύπτει από τη χαρτογράφηση του υφιστάμενου τοπίου μέχρι τις προτάσεις για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα του πάρκου βιοτεχνολογίας.
Βασικά ευρήματα: Δυνατά σημεία και υστερήσεις της Ελλάδας
Στην παρουσίασή του, ο κ. Φώτης Παναγιωτόπουλος εστίασε σε μια πρώτη χαρτογράφηση του ελληνικού και διεθνούς τοπίου βιοτεχνολογίας:
- Στο παγκόσμιο περιβάλλον, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς έχουν την ηγετική θέση, ενώ στην Ευρώπη ξεχωρίζουν η Γαλλία και η Ισπανία.
- Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα λιγότερες από 20 εγκατεστημένες εταιρείες βιοτεχνολογίας, ωστόσο παρατηρείται αυξητική τάση.
- Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στον χώρο του φαρμάκου και των βιοεπιστημών παραμένουν χαμηλές, αλλά παρουσιάζουν σταθερή αύξηση.
- Το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας διαθέτει συγκρτιικά πλεονεκτήματα, τα οποία συνίστανται στα υψηλά ποσοστά πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συμπεριλαμβανομένων μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων εξειδίκευσης.
- Οι ερευνητικές δημοσιεύσεις Ελλήνων επιστημόνων στον χώρο της υγείας και των βιοεπιστημών είναι αξιόλογες.
- Παρά τη χαμηλή εθνική χρηματοδότηση έρευνας, οι επενδύσεις σε startups και scale-ups του τομέα του HealthTech και των βιοεπιστημών είναι μεταξύ των τριων πρώτων επεμνδυτικών κατηγοριών.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο: European Biotech Act και ευκαιρίες για την Ελλάδα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί την ενίσχυση της βιοτεχνολογίας ως στρατηγικού κλάδου. Η δημοσιοποίηση του European Biotech Act αναμένεται στις αρχές του 2026 και θα αποτελέσει το πρώτο ολοκληρωμένο πλαίσιο ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη βιοτεχνολογία.
Το Biotech Act αναμένεται να:
- εναρμονίσει το ρυθμιστικό πλαίσιο,
- διευκολύνει τη μετατροπή της έρευνας σε εμπορικά αξιοποιήσιμα προϊόντα και υπηρεσίες,
- βελτιώσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση,
- υποστηρίξει την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ανθρώπινου δυναμικού στον κλάδο.
Προκλήσεις, εμπιστοσύνη και ρόλος των Ελλήνων του εξωτερικού
Ο καθηγητής Κωσταντίνος Δροσάτος ανέδειξε την κοινωνική δυσπιστία απέναντι στη δυνατότητα υλοποίησης ενός τόσο φιλόδοξου εγχειρήματος στην Ελλάδα ως τη μεγαλύτερη πρόκληση ακολουθούμενη από την ανάγκη για:
- σαφές θεσμικό πλαίσιο,
- πολιτική βούληση,
- επενδύσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Καίριο ρόλο στην υπέρβαση των δυσκολιών θα διαδραματίσουν οι Έλληνες της διασποράς, οι οποίοι διαθέτουν τεχνογνωσία, διεθνείς συνεργασίες και πρόσβαση σε επενδυτές.
Ο Κόμβος ευχαριστεί τους χορηγούς του: Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Accenture Greece, Natech Banking Solutions, Informal Adv, DEMO Pharmaceuticals S.A., Deloitte, ECOVIS OneTax και την Τράπεζα Πειραιώς που στηρίζει τον Κόμβο στην υλοποίηση του οράματος του.
🔗 Δείτε εδώ την πλήρη παρουσίαση της δράσης στο 3ο Συνέδριο του Κόμβου: https://lnkd.in/dBfKAXmU
